و مخصوصا آنها را به صورت شش گروه بيان كرد ، در اينجا مىفرمايد : « اين دو دسته - مؤمنان و غير مؤمنان - در باره پروردگارشان به مخاصمه و جدال پرداختند » ( * ( هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ ) * ) ( 1 ) . طوائف پنجگانه كفار از يك سو و مؤمنان راستين از سوى ديگر ، و اگر درست دقت كنيم مىبينيم كه اساس اختلافات همه اديان به اختلاف در باره ذات و صفات خدا باز مىگردد و نتيجه آن به مساله نبوت و معاد كشيده مىشود ، بنا بر اين لزومى ندارد كه ما در اينجا كلمه « دين » را در تقدير بگيريم و بگوئيم مخاصمه آنها در دين پروردگارشان است بلكه واقعا ريشه اختلافات به اختلاف در توحيد باز مىگردد ، و اصولا تمام اديان تحريف يافته و باطل به نوعى از شرك گرفتارند كه آثارش در همه عقائد آنها ظاهر مىشود . سپس چهار نوع مجازات كافرانى را كه دانسته و آگاهانه حق را انكار كردند بيان مىكند : نخست از لباس آنها شروع كرده مىگويد : « كسانى كه كافر شدند لباسهايى از آتش براى آنها بريده مىشود » ( * ( فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيابٌ مِنْ نارٍ ) * ) . اين جمله ممكن است اشاره به آن باشد كه واقعا قطعاتى از آتش به صورت لباس براى آنها بريده و دوخته مىشود ! ، و يا كنايه از اين باشد كه آتش دوزخ از هر سو آنها را مانند لباس احاطه مىكند . ديگر اينكه مايع سوزان و جوشان « حميم دوزخ » بر سر آنها ريخته مىشود « ( * ( يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِيمُ ) * ) ( 2 ) .

--> ( 1 ) كلمه « خصمان » تثنيه است در حالى كه « اختصموا » كه فعل آن است به صورت جمع آمده ، اين به خاطر آن است كه اين دو خصم ، دو نفر نيستند ، بلكه دو گروهند ، بعلاوه اين دو گروه در دو صف قرار ندارند بلكه در صفوف مختلف قرار گرفته و هر گروه به مبارزه با سايرين برمىخيزد . ( 2 ) « حميم » آب گرم و سوزان است .